Trong không khí trang trọng nhưng cởi mở, chương trình được dẫn dắt bởi nhà nghiên cứu, phê bình mỹ thuật Vũ Huy Thông, người đã khéo léo mở ra những vấn đề cốt lõi về sáng tạo nghệ thuật trong bối cảnh xã hội nhiều biến chuyển. Buổi tọa đàm có sự tham gia chia sẻ của hai gương mặt uy tín trong đời sống mỹ thuật Việt Nam: họa sĩ, nhà nghiên cứu mỹ thuật Nguyễn Quân và họa sĩ Đặng Xuân Hòa. Với chiều sâu học thuật, trải nghiệm thực tiễn phong phú cùng những quan điểm nghệ thuật sắc sảo, hai diễn giả đã mang đến cho đông đảo giảng viên, sinh viên, nghệ sĩ trẻ nhiều góc nhìn quan trọng về sáng tác, tư duy nghệ thuật và con đường phát triển của nghệ thuật tạo hình trong thời đại mới.
Mở đầu buổi trò chuyện, họa sĩ Nguyễn Quân nhấn mạnh rằng nghệ thuật không chỉ đơn thuần là hoạt động biểu đạt hình ảnh mà trước hết là một quá trình tư duy sâu sắc. Theo ông, người nghệ sĩ không thể chỉ dừng lại ở kỹ năng tạo hình mà cần xây dựng cho mình một nền tảng tri thức rộng mở, khả năng phản biện xã hội và ý thức về vai trò văn hóa của nghệ thuật. Ông chia sẻ: “Tư duy sáng tác không phải là việc tạo ra cái đẹp đơn thuần, mà là hành trình nhận thức lại thế giới, chất vấn hiện thực và tìm ra ngôn ngữ biểu đạt riêng cho cá nhân nghệ sĩ.” Quan điểm này đã gợi mở cho sinh viên nhiều suy nghĩ về bản chất thực sự của sáng tạo nghệ thuật, vượt lên trên giới hạn của kỹ thuật hay thị hiếu thị trường.
Họa sĩ Nguyễn Quân cũng đặc biệt nhấn mạnh vai trò của đổi mới sáng tạo trong nghệ thuật hiện nay. Theo ông, đổi mới không có nghĩa phủ nhận truyền thống mà là khả năng tái cấu trúc, kế thừa và chuyển hóa các giá trị văn hóa dân tộc trong ngôn ngữ nghệ thuật mới. Ông cho rằng nghệ sĩ trẻ Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn khi có điều kiện tiếp cận toàn cầu hóa, công nghệ số và các xu hướng nghệ thuật quốc tế, nhưng điều quan trọng là phải giữ được bản lĩnh văn hóa riêng. “Nếu đánh mất gốc văn hóa, nghệ thuật sẽ chỉ còn là sự sao chép. Sáng tạo chân chính phải bắt đầu từ sự hiểu mình là ai trong dòng chảy văn hóa dân tộc và nhân loại,” ông chia sẻ.
Trong phần trình bày của mình, họa sĩ Đặng Xuân Hòa lại mang đến một sắc thái gần gũi nhưng sâu sắc từ chính trải nghiệm thực hành nghệ thuật bền bỉ của bản thân. Ông nói nhiều về quá trình lao động nghệ thuật như một hành trình tự khám phá nội tâm. Theo ông, mỗi tác phẩm là sự tích tụ của trải nghiệm sống, cảm xúc cá nhân và khả năng trung thực với chính mình. “Người nghệ sĩ trước tiên phải thành thật với cảm xúc của mình. Nếu tác phẩm không xuất phát từ sự chân thực nội tâm, nó sẽ khó chạm đến người xem,” họa sĩ Đặng Xuân Hòa nhấn mạnh.
Ông cũng chia sẻ rằng trong quá trình sáng tác, điều quan trọng không phải là chạy theo những xu hướng mới nhất mà là tìm ra ngôn ngữ biểu đạt phù hợp nhất với cá tính sáng tạo của bản thân. Với ông, đổi mới sáng tạo không nằm ở sự khác biệt hình thức đơn thuần mà ở chiều sâu nhận thức và khả năng chuyển hóa trải nghiệm thành hình tượng nghệ thuật. Những lời chia sẻ này đã giúp sinh viên hiểu rõ hơn về mối quan hệ giữa cá nhân nghệ sĩ và hành trình định hình phong cách sáng tác.
Một nội dung được cả hai diễn giả cùng đề cập là vai trò của nghiên cứu trong sáng tạo nghệ thuật. Trong bối cảnh giáo dục mỹ thuật hiện đại, nghiên cứu không còn là lĩnh vực tách biệt mà trở thành nền tảng quan trọng để nâng cao chiều sâu tư duy sáng tác. Họa sĩ Nguyễn Quân cho rằng nghệ sĩ đương đại cần vừa là người sáng tạo, vừa là nhà tư tưởng văn hóa. Trong khi đó, họa sĩ Đặng Xuân Hòa khẳng định rằng trải nghiệm thực tiễn kết hợp với nghiên cứu lý luận sẽ giúp nghệ sĩ có khả năng phát triển bền vững hơn trong nghề nghiệp.
Buổi tọa đàm diễn ra sôi nổi với nhiều câu hỏi từ người tham dự, sinh viên xoay quanh vấn đề bản sắc cá nhân, nghệ thuật đương đại, trí tuệ nhân tạo, công nghệ mới và thách thức nghề nghiệp. Các diễn giả không chỉ giải đáp mà còn truyền đi thông điệp mạnh mẽ về sự kiên trì, độc lập tư duy và trách nhiệm xã hội của người nghệ sĩ. Họ nhấn mạnh rằng trong bất kỳ thời đại nào, giá trị cốt lõi của nghệ thuật vẫn là khả năng phản ánh chiều sâu con người và góp phần xây dựng đời sống tinh thần xã hội.
Chương trình không chỉ dừng lại ở một buổi nói chuyện chuyên môn mà thực sự trở thành diễn đàn học thuật truyền cảm hứng, nơi các thế hệ nghệ sĩ, nhà nghiên cứu, giảng viên và sinh viên cùng chia sẻ, đối thoại về những vấn đề lớn của mỹ thuật Việt Nam hôm nay. Qua đó, Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế là trung tâm đào tạo, nghiên cứu mỹ thuật hàng đầu cả nước, tiên phong trong việc kết nối nghệ thuật với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Buổi tọa đàm ngày 12/5/2026 vì thế mang ý nghĩa vượt lên trên khuôn khổ một sự kiện kỷ niệm. Đây là minh chứng cho tinh thần học thuật không ngừng đổi mới, cho nỗ lực xây dựng môi trường sáng tạo hiện đại nhưng vẫn gìn giữ chiều sâu văn hóa dân tộc. Những chia sẻ từ họa sĩ Nguyễn Quân và họa sĩ Đặng Xuân Hòa đã để lại dấu ấn sâu sắc, tiếp thêm động lực cho thế hệ trẻ trên hành trình sáng tạo nghệ thuật, nghiên cứu khoa học và cống hiến cho sự phát triển bền vững của mỹ thuật Việt Nam trong tương lai. Với giá trị tri thức, chiều sâu tư tưởng và nguồn cảm hứng mạnh mẽ lan tỏa từ chương trình, buổi tọa đàm đã trở thành một dấu ấn nổi bật trong chuỗi hoạt động hướng tới Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam năm 2026, đồng thời khẳng định sức sống của nghệ thuật trong sự phát triển chung của đất nước thời đại mới.
Hai diễn giả:
1. Họa sĩ, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân là một trong những gương mặt nổi bật của mỹ thuật đương đại Việt Nam, hoạt động đa dạng trên nhiều lĩnh vực: hội họa, lý luận phê bình, nghiên cứu văn hóa và giảng dạy nghệ thuật. Ông được biết đến như một trí thức nghệ thuật có tư duy đổi mới, luôn quan tâm đến các vấn đề bản sắc văn hóa, hiện đại hóa mỹ thuật và vai trò của nghệ thuật trong đời sống xã hội. Trong nhiều thập kỷ, hoạ sĩ, nhà phê bình mỹ thuật Nguyễn Quân đã có nhiều đóng góp quan trọng cho mỹ thuật Việt Nam thông qua các bài viết phê bình sâu sắc, các nghiên cứu về mỹ học, nghệ thuật truyền thống và nghệ thuật đương đại, đồng thời là tiếng nói học thuật có ảnh hưởng trong nhiều diễn đàn mỹ thuật lớn. Ông không chỉ là người sáng tác mà còn là nhà tư tưởng nghệ thuật, góp phần thúc đẩy sự phát triển của lý luận mỹ thuật Việt Nam thời kỳ đổi mới.
2. Họa sĩ Đặng Xuân Hòa là một trong những tên tuổi tiêu biểu của hội họa Việt Nam đương đại, nổi bật với phong cách biểu hiện giàu cảm xúc, ngôn ngữ tạo hình mạnh mẽ và tinh thần sáng tạo không ngừng. Ông thuộc thế hệ họa sĩ trưởng thành sau thời kỳ đổi mới, được đánh giá cao bởi khả năng kết hợp giữa chiều sâu nội tâm và tính hiện đại trong nghệ thuật. Tranh của Đặng Xuân Hòa thường thể hiện sự phóng khoáng về hình khối, màu sắc và bút pháp, phản ánh những suy tư về con người, đời sống và xã hội đương đại. Với nhiều triển lãm trong nước và quốc tế, ông đã khẳng định vị thế vững chắc trong nền mỹ thuật Việt Nam, đồng thời góp phần mở rộng sự hiện diện của hội họa Việt trên bản đồ nghệ thuật khu vực và thế giới. Ngoài sáng tác, ông còn tham gia nhiều hoạt động chuyên môn, giao lưu học thuật và truyền cảm hứng cho thế hệ nghệ sĩ trẻ.
Sau đây là một số hình ảnh tại buổi toạ đàm:
Hoạ sĩ, Nhà PBMT Nguyễn Quân
Hoạ sĩ Đặng Xuân Hoà
Giáo sư, hoạ sĩ Lê Huy Văn
Hoạ sĩ Lý Trực Sơn
