Trong suốt chiều dài lịch sử cách mạng, các thế hệ học sinh, sinh viên (HSSV) luôn được Đảng và Nhà nước xem là lực lượng quan trọng, giữ vai trò xung kích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Bước vào thời kỳ mới với nhiều cơ hội và thách thức, từ chuyển đổi số, cách mạng công nghiệp 4.0 cho đến hội nhập toàn cầu, Đảng đã ban hành khá nhiều nghị quyết trụ cột và chuyên đề nhằm chăm lo toàn diện cho HSSV, từ giáo dục, y tế, khoa học – công nghệ, khởi nghiệp, hội nhập quốc tế đến bảo đảm nền tảng phát triển bền vững.
Những định hướng này, không chỉ phản ánh sự quan tâm sâu sắc của Đảng đối với thế hệ trẻ, mà còn mở ra con đường để HSSV khẳng định bản thân, nuôi dưỡng khát vọng cống hiến và trở thành lực lượng nòng cốt trong công cuộc phát triển đất nước.
Đảng Cộng sản Việt Nam, đặc biệt trong nhiệm kì vừa qua, có nhiều nghị quyết quan trọng ảnh hưởng đến sinh viên, nổi bật gần đây là Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục, mở rộng hỗ trợ tài chính, không để sinh viên bỏ học vì khó khăn; cùng các nghị quyết về Khoa học công nghệ, Hội nhập quốc tế (Nghị quyết 57, 59-NQ/TW), tạo điều kiện để sinh viên học tập, khởi nghiệp; và các văn bản như Quyết định 2676/QĐ-BGDĐT hướng dẫn kết nạp Đảng cho học sinh, sinh viên, thúc đẩy công tác bồi dưỡng thế hệ trẻ.
1. Nghị quyết 71-NQ/TW (Bộ Chính trị, 2025): Về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, nhấn mạnh việc đổi mới giáo dục, hỗ trợ tài chính (tín dụng ưu đãi), và không để sinh viên nào bỏ học vì lý do kinh tế, tạo điều kiện cho họ tiếp cận tri thức.
Trong đó, tại điểm 2 - Mục III Nghị quyết 71-NQ/TW, Ban Chấp hành Trung ương đã có yêu cầu về việc: Đổi mới mạnh mẽ thể chế, tạo cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho phát triển giáo dục và đào tạo.
Một trong những nhiệm vụ, giải pháp đáng chú ý được nêu là: "Mở rộng các chính sách hỗ trợ tài chính, tín dụng ưu đãi cho người học, không để học sinh, sinh viên nào bỏ học vì điều kiện tài chính. Xây dựng và triển khai Đề án đào tạo tài năng, ưu tiên các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật và công nghệ. Thành lập Quỹ học bổng quốc gia và phát huy hiệu quả các quỹ khuyến tài, khuyến học khác từ nguồn ngân sách nhà nước và các nguồn hợp pháp khác để khuyến khích học tập và phát triển sự nghiệp giáo dục".
Với những nhiệm vụ, giải pháp cụ thể nêu trên, đây là một bước chuyển mang tính đột phá, cho thấy sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với giáo dục và đào tạo, đặc biệt trong việc mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục cho đối tượng người học vì điều kiện tài chính.
Nghị quyết 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đã đặt ra mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam. Đây không chỉ là cải cách về chương trình, nội dung, phương pháp giảng dạy mà còn là sự thay đổi trong triết lý: Giáo dục gắn với thực tiễn, lấy người học làm trung tâm, phát huy năng lực và phẩm chất của mỗi học sinh, sinh viên.
Mới đây nhất, ngày 28/8/2025, Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Đức Phớc ký Quyết định 29/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với học sinh, sinh viên, học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh học các ngành khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán (STEM).
Theo đó, mức vốn cho vay tối đa đối với một người học để hỗ trợ trang trải tiền học phí, tiền sinh hoạt phí và chi phí học tập khác trong thời gian còn lại của khóa học, bao gồm: toàn bộ tiền học phí phải đóng của người học (sau khi trừ các khoản học bổng và hỗ trợ tài chính khác của nhà trường nếu có) theo xác nhận của nhà trường; tiền sinh hoạt phí và chi phí học tập khác tối đa là 5 triệu đồng/tháng. Lãi suất cho vay là 4,8%/năm; lãi suất nợ quá hạn được tính bằng 130% lãi suất khi cho vay.
Như vậy, có thể nói, Nghị quyết 71-NQ/TW đặt ra chủ trương mở rộng hỗ trợ tài chính, tín dụng ưu đãi cho người học, không để học sinh, sinh viên nào bỏ học vì điều kiện tài chính. Điều này đồng nghĩa với việc định hướng mở rộng chính sách hỗ trợ tài chính với mọi đối tượng người học. Đây là một cơ hội để tất cả học sinh, sinh viên mong muốn học tập sẽ đều được hỗ trợ tài chính để học tập
Với học sinh, sinh viên, nghị quyết này mang lại cơ hội tiếp cận môi trường học tập hiện đại, đa dạng, giàu tính sáng tạo. Các bạn trẻ không chỉ tiếp thu tri thức mà còn được rèn luyện kỹ năng mềm, năng lực tư duy phản biện, khả năng sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp. Điều đó phù hợp với yêu cầu xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI.
2. Nghị quyết 57-NQ/TW (Bộ Chính trị, 2024): Về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, mang đến cơ hội lớn cho sinh viên trong kỷ nguyên số, trang bị hành trang hội nhập.
Trong bối cảnh toàn cầu bước vào kỷ nguyên số, Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã mở ra cơ hội lớn cho sinh viên. Đảng xác định khoa học – công nghệ là động lực trọng yếu để phát triển kinh tế – xã hội, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Điều này đồng nghĩa với việc HSSV được khuyến khích tham gia nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo ngay từ giảng đường. Hàng nghìn đề tài nghiên cứu, dự án khởi nghiệp của sinh viên đã được hình thành, nhiều ý tưởng sau đó phát triển thành doanh nghiệp thực thụ.
3. Nghị quyết 59-NQ/TW (Bộ Chính trị, 2024): Về chủ động hội nhập quốc tế sâu rộng, giúp sinh viên tự tin bước ra thế giới từ giảng đường, gắn liền với xu thế tất yếu.
Nghị quyết 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế đặt ra nhiều cơ hội và nhiệm vụ cho sinh viên Việt Nam, nhấn mạnh vai trò chủ động, sáng tạo của người dân (bao gồm sinh viên) trong việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tham gia sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, và khẳng định vị thế quốc gia, qua đó đòi hỏi Sinh viên phải trau dồi ngoại ngữ, kỹ năng số, chuyên môn sâu, và bản lĩnh hội nhập để trở thành động lực phát triển đất nước. Cụ thể là phát huy tư duy, kỹ năng phục vụ mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào giữa thế kỷ XXI.
Tác động và Cơ hội đối với Sinh viên
Phát triển Nguồn nhân lực Chất lượng cao: Nghị quyết coi trọng phát triển con người Việt Nam, nên Sinh viên cần nâng cao trình độ chuyên môn, ngoại ngữ, và kỹ năng số để đáp ứng yêu cầu hội nhập, làm việc trong môi trường quốc tế.
Tham gia sâu rộng vào Toàn cầu hóa: Sinh viên có cơ hội tiếp cận tri thức, công nghệ, và các chuỗi giá trị toàn cầu, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Đổi mới Sáng tạo và Khoa học Công nghệ: Nghị quyết nhấn mạnh hội nhập quốc tế về khoa học công nghệ, tạo điều kiện cho sinh viên phát huy tư duy sáng tạo, tham gia nghiên cứu, phát triển và ứng dụng công nghệ mới.
Chủ động, bản lĩnh hội nhập: Sinh viên được khuyến khích phát triển tư duy độc lập, chủ động, tích cực, sẵn sàng đóng góp vào các vấn đề quốc tế, thể hiện bản lĩnh Việt Nam.
Học tập và làm việc trong Môi trường Quốc tế: Mở rộng quan hệ đối ngoại tạo điều kiện cho sinh viên tham gia các chương trình trao đổi, học bổng, và tìm kiếm cơ hội việc làm quốc tế, giúp đất nước phát triển.
Từ những tác động và cơ hội đó, Sinh viên Việt Nam có nhiệm vụ:
Học tập và rèn luyện: Nắm vững kiến thức chuyên môn, ngoại ngữ, kỹ năng mềm, kỹ năng số, và hiểu biết về văn hóa, pháp luật quốc tế.
Nâng cao tư duy phản biện và sáng tạo: Phát triển khả năng phân tích, giải quyết vấn đề, và đề xuất các giải pháp mới trong bối cảnh hội nhập.
Chủ động hội nhập: Tích cực tham gia các hoạt động quốc tế, cộng đồng, và dự án liên quan đến hội nhập để trau dồi kinh nghiệm thực tế.
Góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc: Vận dụng kiến thức, kỹ năng để phát triển kinh tế - xã hội, giữ vững độc lập, chủ quyền, và nâng cao vị thế Việt Nam.
4. Nghị quyết 72-NQ/TW (Bộ Chính trị, 2025): Về bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân, quan tâm toàn diện đến sức khỏe thể chất và tinh thần cho học sinh, sinh viên.
Đi đôi với giáo dục, Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân khẳng định rõ: Sức khỏe là vốn quý của con người và của cả dân tộc. Trong đó, thế hệ học sinh, sinh viên được coi là đối tượng đặc biệt cần được chăm lo.
Nghị quyết đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng y tế học đường, cải thiện dinh dưỡng, tăng cường hoạt động thể chất và chăm sóc sức khỏe tinh thần cho học sinh, sinh viên. Đây là những yếu tố quan trọng giúp các em học tập, nghiên cứu hiệu quả và hình thành lối sống lành mạnh.
Thực tế những năm gần đây, nhiều trường đại học, phổ thông đã đưa vào chương trình chăm sóc sức khỏe định kỳ, tư vấn tâm lý học đường, tổ chức các hoạt động thể thao phong trào. Tất cả đều bắt nguồn từ sự chỉ đạo của Đảng trong việc bảo đảm một thế hệ trẻ vừa giỏi tri thức, vừa khỏe mạnh cả thể chất lẫn tinh thần.
5. Nghị quyết 21-NQ/TW (Ban Chấp hành Trung ương, 2022): Về tăng cường củng cố, xây dựng tổ chức cơ sở đảng và nâng cao chất lượng đội ngũ đảng viên, tác động đến công tác bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho sinh viên.
Cụ thể:
- Đổi mới, tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, rèn luyện, nâng cao bản lĩnh chính trị cho đảng viên
+ Đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ lý luận chính trị cho đảng viên
+ Nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện chuẩn mực đạo đức cách mạng phù hợp với điều kiện mới và truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc, làm cơ sở cho cán bộ, đảng viên tự giác tu dưỡng, rèn luyện. Đẩy mạnh giáo dục đạo đức cách mạng, nâng cao ý thức tu dưỡng, rèn luyện về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, "tự soi", "tự sửa", đề cao danh dự, lòng tự trọng của đảng viên. Phát huy vai trò của cơ quan thông tấn, báo chí trong công tác thông tin, tuyên truyền, giới thiệu tấm gương đảng viên tiêu biểu.
- Tăng cường công tác quản lý đảng viên; kịp thời rà soát, sàng lọc đưa ra khỏi Đảng những đảng viên không đủ tư cách…
+ Tăng cường công tác quản lý đảng viên, nhất là về chính trị tư tưởng, về việc lập và sử dụng các trang thông tin trên Internet, mạng xã hội, đảng viên ở ngoài nước và đảng viên ra nước ngoài công tác, học tập, lao động...; tạo điều kiện thuận lợi trong sinh hoạt đảng đối với đảng viên là sinh viên tốt nghiệp, bộ đội xuất ngũ, đảng viên đi làm ăn xa nơi đăng ký thường trú. Thực hiện nghiêm quy định về sinh hoạt đảng đối với đảng viên nghỉ chế độ hưu trí, khắc phục tình trạng tuỳ tiện, buông lỏng quản lý và thực hiện không đúng quy định về nộp hồ sơ đảng viên khi chuyển sinh hoạt đảng; miễn sinh hoạt đảng đối với đảng viên tuổi cao, sức khoẻ yếu không thể tham gia sinh hoạt đảng. Thường xuyên rà soát, sàng lọc, kiên quyết đưa đảng viên không đủ tư cách ra khỏi Đảng; kịp thời chấn chỉnh đối với đảng viên không hoàn thành nhiệm vụ, đảng viên không thực hiện đúng quy định về chuyển sinh hoạt đảng; đảng viên vi phạm kỷ luật đảng, pháp luật nhà nước; đảng viên thiếu gương mẫu, uy tín thấp. Thực hiện nghiêm quy định về trách nhiệm của đảng viên đang công tác thường xuyên giữ mối liên hệ với tổ chức đảng và nhân dân nơi cư trú. Khắc phục triệt để tình trạng nể nang, né tránh trong kiểm điểm tự phê bình và phê bình, đánh giá, xếp loại đảng viên.
- Đẩy mạnh và nâng cao chất lượng công tác kết nạp đảng viên
+ Nâng cao trách nhiệm của các cấp uỷ trong công tác phát triển Đảng….đẩy mạnh bồi dưỡng, kết nạp vào Đảng những đoàn viên, hội viên ưu tú, trưởng thành trong lao động, học tập, trong lực lượng vũ trang; quan tâm phát triển đảng viên trong công nhân, cán bộ quản lý trong doanh nghiệp, khu vực ngoài nhà nước, nông dân, trí thức, thanh niên, sinh viên, người có tôn giáo, ở nông thôn, miền núi, biên giới, hải đảo, vùng dân tộc thiểu số theo phương châm "Ở đâu có dân thì ở đó có đảng viên", nhằm tạo nguồn cán bộ cho hệ thống chính trị các cấp trước mắt và lâu dài.
+ Tập trung củng cố, nâng cao chất lượng hoạt động của tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, tổ chức công đoàn và các tổ chức chính trị - xã hội khác ở địa bàn, tổ chức, đơn vị chưa có tổ chức đảng, chưa có đảng viên để tập hợp quần chúng, tạo nguồn, giới thiệu đoàn viên, hội viên ưu tú, xây dựng lực lượng cho Đảng. Cấp uỷ cấp trên trực tiếp của tổ chức cơ sở đảng phân công cấp uỷ viên phụ trách, cấp uỷ cơ sở giao nhiệm vụ cụ thể cho chi bộ trong việc phát hiện, bồi dưỡng, giúp đỡ quần chúng phấn đấu vào Đảng.
- Đổi mới nội dung, chương trình bồi dưỡng đối tượng kết nạp đảng và đảng viên mới bảo đảm thiết thực, chất lượng, hiệu quả theo hướng tập trung vào những vấn đề cơ bản về Đảng, tiêu chuẩn, điều kiện, nhiệm vụ, quyền của đảng viên, tính tiên phong, gương mẫu, nhất là xác định đúng đắn động cơ vào Đảng.
Ngoài các NQ, Văn bản của Đảng, Các Bộ, ngành, tổ chức chính trị cũng đã có các văn bản cụ thể dành riêng cho công tác giáo dục chính trị, tư tưởng đối với sinh viên, như:
· Quyết định 2676/QĐ-BGDĐT (2025): Tài liệu hướng dẫn tổ chức công tác phát triển Đảng cho học sinh, sinh viên, nhằm tăng cường giáo dục chính trị tư tưởng.
Ngày 24/09/2025, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quyết định 2676/QĐ-BGDĐT năm 2025 phê duyệt Tài liệu hướng dẫn tổ chức công tác phát triển Đảng cho học sinh, sinh viên.
Tài liệu được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Các Sở Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở giáo dục và đào tạo khai thác, sử dụng làm tài liệu tham khảo, tập huấn, hướng dẫn cán bộ quản lý, giáo viên, giảng viên, nhân viên phụ trách công tác phát triển Đảng cho học sinh, sinh viên trên phạm vi toàn quốc.
Phát triển đảng viên trong học sinh, sinh viên không chỉ là vấn đề xuất phát từ yêu cầu của thực tiễn trong công tác xây dựng Đảng mà còn là một quy luật mang tính tất yếu khách quan của sự nghiệp cách mạng. Đây là nhiệm vụ quan trọng trong công tác xây dựng Đảng nói chung và phát triển đảng viên nói riêng. Một mặt, phát triển đảng viên trong học sinh, sinh viên nhằm tăng cường số lượng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới; mặt khác, góp phần giáo dục lý tưởng cách mạng, phẩm chất đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ, phù hợp với yêu cầu của Đảng và xu thế vận động của xã hội trong giai đoạn hiện nay.
Với ý nghĩa đó, thực hiện Kế hoạch 258/KH-BGDĐT ngày 12/3/2025 về việc tổ chức các hoạt động giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống cho học sinh, sinh viên, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức biên soạn Tài liệu hướng dẫn tổ chức công tác phát triển Đảng cho học sinh, sinh viên. Tài liệu được biên soạn phục vụ công tác tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, giảng viên, nhân viên phụ trách công tác phát triển Đảng cho học sinh, sinh viên tại các cơ sở giáo dục và đào tạo trên phạm vi toàn quốc.
· Phong trào "Sinh viên 5 tốt": Hoạt động thực tiễn do Hội Sinh viên phát động trong giai đoạn 2013 - 2018, gắn liền với các định hướng của Đảng, khuyến khích sinh viên rèn luyện toàn diện (đạo đức, học tập, thể lực, tình nguyện, hội nhập). …
Có thể kết luận: Trong thời gian vừa qua, các nghị quyết của Đảng, Nhà nước và các Bộ, ngành… các tổ chức chính trị xã hội đã tạo ra một bộ khung chính sách toàn diện, quan tâm đến giáo dục, tài chính, khởi nghiệp, hội nhập và lý tưởng cho sinh viên, coi thanh niên là trung tâm chiến lược phát triển đất nước.
Từ giáo dục, y tế, khoa học – công nghệ, khởi nghiệp đến hội nhập quốc tế và bảo đảm năng lượng, có thể thấy, Đảng, Nhà nước, các Bộ, ngành, tổ chức chính trị - xã hội đã chăm lo toàn diện cho thế hệ học sinh, sinh viên. Không chỉ dừng ở những chính sách vĩ mô, các nghị quyết này đã và đang đi vào đời sống, đến từng lớp học, phòng thí nghiệm, sân chơi khởi nghiệp và những chuyến giao lưu quốc tế.
Sự quan tâm ấy không chỉ giúp HSSV có điều kiện phát triển toàn diện mà còn nuôi dưỡng trong giới trẻ khát vọng cống hiến. Thế hệ trẻ hôm nay đang ngày càng ý thức rõ hơn về vai trò của mình: Học để thành đạt không chỉ cho bản thân, mà còn để xây dựng một đất nước giàu mạnh, sánh vai cùng các cường quốc năm châu./.


Th.S Đào Thành Cương – bộ phận Công tác Sinh viên.